Rối loạn tiền đình

  • Facebook
  • Google+
  • Email

DS. Mai Anh Tuấn
Nguồn: wikipedia.org
dieutri.vn

RỐI LOẠN TIỀN ĐÌNH là một hội chứng khá phổ biến và có tỷ lệ người mắc càng ngày càng gia tăng. Rối loạn tiền đình xảy ra khi có xuất hiện tổn thương tiền đình, gây rối loạn thăng bằng, rung giật nhãn cầu, chóng mặt và buồn nôn. Nghiên cứu cho thấy khoảng trên 35% người ở độ tuổi trung niên từ 40 trở lên bắt đầu trải qua vài cơn rối loạn tiền đình và hầu hết những người trên 60 tuổi thường bị các triệu chứng hoa mắt, chóng mặt. Tùy theo từng người mà mức độ bệnh có thể nặng hoặc nhẹ khác nhau. Cùng tìm hiểu xem căn bệnh này là như thế nào nhé

  1. Cấu tạo cơ quan tiền đình
  2. Nguyên nhân
  3. Yếu tố nguy cơ
  4. Triệu chứng
  5. Chẩn đoán
  6. Điều trị

1. Cấu tạo cơ quan tiền đình

Tiền đình là một hệ thống thuộc hệ thần kinh nằm ở phía sau ốc tai (hai bên), có vai trò quan trọng trong duy trì tư thế, dáng bộ, phối hợp cử động mắt, đầu và thân mình. Ở đây, các tín hiệu âm thanh được chuyển từ dạng cơ học sang dạng xung thần kinh để dẫn truyền theo dây thần kinh thính giác (dây số 8) truyền về não. Cơ quan chuyển xung âm thanh dạng cơ học sang dạng điện thần kinh là ốc tai. Gắn liền với ốc tai là ba vòng bán khuyên, tạo hình 3D trong không gian, giúp cơ thể nhận biết vị trí của mình trong không gian 3 chiều.

Tiền đình có nhiệm vụ chính là giữ thăng bằng cho cơ thể. Khi chúng ta di chuyển, cúi, xoay... hệ thống tiền đình cũng sẽ nghiêng lắc theo các động tác này của cơ thể và giúp cơ thể có tư thế thăng bằng. Tiền đình được điều khiển bởi các nhóm thần kinh cao cấp nằm trong não bộ.

cấu tạo cơ quan tiền đình

2. Nguyên nhân

Những rối loạn có liên quan đến thăng bằng (hội chứng tiền đình) là xuất phát từ bộ phận tiền đình này. Có 2 nguyên nhân khác nhau:

Nguyên nhân: do vữa xơ động mạch, do thiếu máu, nhồi máu, thiểu năng sống-nền, hội chứng tăng áp nội sọ gây phù nề hệ thống ống tai trong, xơ cứng rải rác, rỗng hành não. Nguyên nhân này sẽ gây ra hội chứng tiền đình trung ương (hội chứng tiền đình không hòa hợp)

Nguyên nhân: Do viêm tai xương chũm, vỡ xương đá, mất máu, nhiễm độc streptomycine, quinine, u góc cầu tiểu não, tổn thương dây thần kinh tiền đình. Nguyên nhân này sẽ gây ra hôi chứng tiền đình ngoại vi (hội chứng tiền đình hòa hợp)

3. Yếu tố nguy cơ

Theo nghiên cứu nhiều nguyên nhân gây rối loạn tiền đình như thường xuyên sống trong môi trường quá ồn, thời tiết khó chịu khi chuyển mùa, ăn phải thức ăn bị nhiềm độc v..v... Một thực tế cho thấy rối loạn tiền đình rất dễ xảy ra ở những người làm việc trong môi trường văn phòng, như dân công sở, học sinh, sinh viên, nữ giới...

Nhân viên công sở thường ít vận động, ngồi nhiều trong văn phòng lâu ngày làm co thắt động mạch cột sống thân nền, dẫn đến tình trạng thiếu máu nuôi vùng não bộ gây ra bệnh rối loạn tiền đình.

Bên cạnh đó một tỷ lệ lớn những người mắc bệnh rối loạn tiền đình xảy ra ở độ tuổi phụ nữ tiền mãn kinh. Ngoài ra những người hay suy nghĩ, thường xuyên chịu căng thẳng về đầu óc ở mọi lứa tuổi, giới tính cũng là những đối tượng có khả năng mắc bị cao.

Dân công sở thuộc nhóm có nguy cơ cao về rối loạn tiền đình

Dân công sở thuộc nhóm có nguy cơ cao về rối loạn tiền đình

4. Triệu chứng

Biểu hiện đầu tiên của bệnh là cảm giác chóng mặt, quay cuồng, hoa mắt, ù tai, buồn nôn. Nặng hơn người bệnh sẽ mất thăng bằng không giữ được tư thế, ù tai, không thể bước đi, dễ ngã. Cụ thể với từng loại hội chứng như sau:

Hội chứng tiền đình trung ương (hội chứng tiền đình không hoà hợp)

Thường do tổn thương nhân tiền đình hoặc trên nhân.

Chóng mặt không hệ thống, cảm giác bồng bềnh như trên sóng.

Rung giật nhãn cầu nhiều hướng, có cả rung giật nhãn cầu dọc.

Chiều lệch chi, chiều ngã, chiều chậm của rung giật nhãn cầu không phù hợp với nhau.

Diễn biến kéo dài, khó điều trị.

Thường có tổn thương thần kinh khu trú.

Hội chứng tiền đình ngoại vi (hội chứng tiền đình hoà hợp)

Chóng mặt có hệ thống: Các vật quay xung quanh người bệnh nhân hay ngược lại.

Rối loạn thần kinh thực vật: Da mặt tím tái, vã mồ hôi, nhịp tim nhanh, khó thở, nôn và buồn nôn nhất là khi thay đổi tư thế.

Rối loạn thăng bằng: Nếu nặng bệnh nhân không thể ngồi dậy được, không xoay đầu được.

Rung giật nhãn cầu ngang, xoay; không có rung giật nhãn cầu dọc.

Chiều lệch chi, chiều ngã và chiều chậm của rung giật nhãn cầu phù hợp nhau, thường kèm theo điếc.

Diễn biến từng cơn, điều trị thường có chuyển biến nhanh.

Chóng mặt, quay cuồng là triệu chứng điển hình

Chóng mặt, quay cuồng là triệu chứng điển hình

5. Chẩn đoán

Chủ yếu chẩn đoán phân biệt với các triệu chứng do nguyên nhân tâm lý như cảm giác sợ té, cảm giác mất thăng bằng, cảm giác choáng váng do.

Dưới danh từ “chóng mặt” bệnh nhân có thể mô tả một số biểu hiện về tâm lý mà chúng ta dễ dàng chẩn đoán phân biệt với rối loạn tiền đình.

Để nhận dạng nguyên nhân tâm lý chúng ta cần lưu ý:

- Khi cảm giác bất thường là cảm giác sợ té ngã, bệnh nhân sợ ngã nhưng không bao giờ bệnh nhân bị té ngã cả. Ngược lại, bệnh nhân có tổn thương tiền đình thật sự cũng có cảm giác sợ té ngã và thực tế đã té ngã một hoặc nhiều lần.

- Khi cảm giác bất thường đi kèm với rối loạn tri giác: choáng váng, hoa mắt, xỉu à có thể là nguyên nhân tâm lý.

Phân biệt chóng mặt và hoa mắt

Hoa mắt gồm những cảm giác bệnh nhân thường mô tả như đầu óc quay cuồng, xỉu, hay choáng váng, không kết hợp ảo giác vận động (trái ngược với chóng mặt là có ảo giác vận động). Những cảm giác này xảy ra trong điều kiện não bị rối loạn cung cấp máu, ví dụ: như kích thích thần kinh X quá mức, hạ huyết áp tư thế, rối loạn nhịp tim, thiếu máu cơ tim, hạ oxy máu, hạ đường máu và có thể lên đến cực điểm là mất ý thức, choáng.

Chúng ta sẽ gặp khó khăn hơn khi phải chẩn đoán phân biệt chóng mặt với cảm giác mất thăng bằng, đứng không vững, cảm giác đầu trống rỗng.

Các yếu tố giúp chúng ta nghĩ đến nguyên nhân tâm lý là:

- Xảy ra nơi công cộng, đông người, không bao giờ xảy ra khi chỉ có một mình.

- Không có sự thay đổi gì cả khi làm các động tác xoay đầu.

- Khi làm nghiệm pháp Romberg, xuất hiện ngay lập tức sau khi cho bệnh nhân nhắm mắt hiện tượng chao đảo lắc lư.

Những biểu hiện này thường xảy ra trong tình trạng lo lắng, căng thẳng thần kinh hoặc có thể đi kèm với một bệnh tâm thần (loạn thần …)

6. Điều trị

Các phương pháp điều trị cho rối loạn tiền đình phụ thuộc vào triệu chứng, bệnh sử và sức khỏe bệnh nhân nói chung.

Tùy theo nguyên nhân gây rối loạn tiền đình, người bệnh sẽ chọn được hướng điều trị thích hợp.

Đa phần thường mắc phải hội chứng tiền đình trung ương (hội chứng tiền đình không hòa hợp). Điều này cho thấy căn nguyên sâu xa chính là do máu không được lưu thông tốt để nuôi dưỡng não, cụ thể là nuôi dưỡng nhân tiền đình. Muốn điều trị bệnh rối loạn tiền đình hiệu quả phải đièu trị từ gốc. Đó là lưu lượng máu lưu thông lên não đầy đủ, chất lượng hồng cầu tốt, không bị tắc nghẽn mạch, vỡ mạch xuất huyết do huyết khối hoặc do xơ vữa làm hẹp thành động mạch.

Vì vậy, người bị rối loạn tiền đình nên dùng các loại thực phẩm bổ máu, hạn chế chất béo, thường xuyên tập thể dục để tránh béo phì. Sử dụng các dược liệu thiên nhiên có tác dụng Bổ máu giúp cải thiện công thức máu và lưu lượng máu, gia tăng sức bền thành mạch, chống xơ vữa, vỡ mạch,tăng trương lực tim giúp trục huyết khối chống nghẽn mạch


Hỏi Đáp / Tư Vấn

Tư vấn hỏi đáp cùng chuyên gia sức khỏe tuần hoàn

Thông tin hỏi đáp, tư vấn Sức khỏe chuyên khoa nhằm giúp Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các vấn đề liên quan đến Sức Khỏe Tuần Hoàn.

Đặt Câu Hỏi