Đau vùng thái dương là biểu hiện rõ rệt nhất của Bệnh Horton (B.H) – một tình trạng viêm động mạch u hạt hoại tử, chủ yếu ở động mạch chủ và các nhánh cỡ trung bình với tính chất lan tỏa. Nguy hiểm của bệnh là có thể gây mù đột ngột. Bài viết dưới đây sẽ giải thích các triệu chứng bệnh? Cách điều trị bệnh Horton?

Căn nguyên bệnh Horton?

Năm 1932, lần đầu tiên Horton và G.E. Brown mô tả là bệnh viêm động mạch thái dương (arteritis temporalis). Hiện nay, Bệnh Horton là bệnh viêm động mạch toàn thân nhưng biểu hiện khu trú chủ yếu ở động mạch thái dương, lứa tuổi hay mắc là người trên 60 tuổi, nữ bị nhiều hơn nam

Horton là bệnh do nguyên nhân tự miễn dịch làm viêm lớp chun trong của nhiều động mạch, đặc biệt là động mạch thái dương nông và các nhánh của động mạch cảnh ngoài. Đây là một bệnh có tính chất di truyền.

Một số biểu hiện bệnh Horton

Đau đầu, cụ thể là đau đầu vùng thái dương

Triệu chứng nổi bật nhất của bệnh Horton là đau đầu ở vùng thái dương, thường thì bệnh nhân đau một bên, đôi khi là cả hai bên. Cơn đau tự nhiên xảy ra hoặc do một kích thích dù chỉ là rất nhỏ vào da đầu như chải đầu, đeo kính, gội đầu… Thời gian đau kéo dài, có thể lan ra cả vùng trán, hốc mắt đôi khi gây hiểu lầm với viêm xoang vùng trán.Bệnh nhân có cảm giác tê buốt như kim châm dưới da đầu, đau nhiều về đêm hoặc khi trời lạnh.

Thỉnh thoảng có những cơn đau dữ dội như khoan, dùi vào trong vùng thái dương làm người bệnh không chịu nổi phải lấy tay ôm đầu vật vã, kêu la, mỗi cơn đau kịch phát này kéo dài 2 – 3 giờ, trung bình 1 – 2 cơn/ngày.

Quan sát thấy vùng thái dương của bệnh nhân hơi sưng nề, da đỏ, sờ vào nóng hơn các vùng khác, đồng thời có cảm giác thấy một đoạn mạch máu dày, cứng, ngoằn ngoèo, mạch đập yếu hoặc không đập, ấn rất đau.

Xuất hiện các triệu chứng về mắt theo thứ tự nghiêm trọng tăng dần:

Những biểu hiện thường gặp là sợ ánh sáng, nhìn đôi, lác mắt (do liệt cơ vận nhãn), mù thoảng qua, màn sương mù trước mắt, ảo thị, rối loạn thị trường… và cuối cùng là mù hẳn. Những biến chứng này có thể xuất hiện đột ngột, tiến triển nhanh, không hồi phục làm mất thị lực chỉ trong vòng vài giờ đến vài ngày nếu không được điều trị kịp thời.

Triệu chứng khập khiễng hàm: Bệnh nhân khi nhai sẽ có cảm giác đau, giảm hoặc hết đau khi ngừng nhai. Một số bệnh nhân còn đau cả lưỡi, họng, nuốt, nói khó do tổn thương những động mạch chi phối vùng đó.

Giả viêm đa khớp gốc chi:

Đặc điểm là đau kèm theo cứng gáy, cứng vai, đau cứng hai bên đối xứng ở phần trên của cánh tay, khung chậu, phần trên của đùi (gốc chi).

Các triệu chứng như sốt, khó chịu toàn thân, gầy sút cân rất thường gặp và vì vậy hay kèm hội chứng trầm cảm, lo âu, bi quan về bệnh tật.

Những biểu hiện dễ bị bỏ sót:

Một số bệnh nhân không có triệu chứng đau đầu mà có những triệu chứng như suy sụp dần trạng thái toàn thân, Tình trạng sốt đơn thuần kéo dài.

Một số ít bệnh nhân dễ bị nhầm lẫn với các triệu chứng giống một số bệnh lý khác như nhồi máu não, viêm dây thần kinh, phồng động mạch chủ, thiểu năng động mạch chủ hay động mạch vành; bệnh phế quản, phổi; viêm động mạch ngoài sọ và trong sọ, viêm động mạch ở các chi.

Điều trị bệnh càng sớm càng tránh được nhiều biến chứng

Bằng liệu pháp corticoid những biến chứng nguy hiểm của Bệnh Horton có thể tránh được với điều kiện là phải bắt đầu điều trị nhanh, có khi phải được coi như cấp cứu khi đã xuất hiện những tiến triển về mắt. Chỉ khi nào thị lực mới còn ở mức mất một phần thì corticoid – liệu pháp còn có khả năng hồi phục lại thị lực, nhưng đã mất hoàn toàn thị lực thì khó còn hy vọng đó nữa. Hiệu quả điều trị có tác dụng tức thời ngay. Giảm sốt, giảm đau ngay trong ngày. Những dấu hiệu sinh học viêm nhiễm giảm dần dần và tốc độ lắng hồng cầu được trở lại bình thường trong 1 đến 2 tháng.

Theo nhiều tác giả trên thế giới, thời gian điều trị củng cố thường là 12 tháng, và có thể kéo dài tới 3 năm. Liều duy trì nếu lâm sàng và tốc độ lắng hồng cầu trở lại bình thường thì cho giảm theo từng bậc 5mg/tuần cho tới một liều ngưỡng, tuỳ thuộc từng bệnh nhân. Bắt đầu liều duy trì thường từ 15 – 20mg/ngày rồi giảm dần một cách trải dài.

Trong giai đoạn tấn công, nếu chưa có điều kiện làm sinh thiết ngay thì kết quả đọc sinh thiết cũng không bị ảnh hưởng gì bởi thuốc đã dùng, vì tổn thương bệnh lý tại đoạn động mạch đó sẽ còn tồn tại một thời gian tương đối dài, lâu hơn cả thời điểm bình thường hoá trở lại tốc độ lắng hồng cầu.

Tuy nhiên, không được tự ý dùng thuốc corticoid mà phải dùng theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Cách phòng bệnh:

  • Cần thay đổi lối sống ăn uống theo chế độ ăn lành mạnh
  • Tập thể dục: thường xuyên đi bộ hay bơi lội có thể giúp giảm cơn đau đầu vùng thái dương
  • Những người béo phì thường có xu hướng dễ bị đâu đầuvùng thái dương hơn. Hút thuốc lá và uống nhiều rượu có thể dẫn đến cơn đau đầu vùng thái dương nghiêm trọng, đẩy nhanh tốc độ nghiêm trọng của bệnh Horton. Vì vậy tránh sử dụng thuốc lá, rượu, các chất kích thích…
  • Có thể mua những sản phẩm giúp bổ huyết, hoạt huyết, bảo vệ mạch máu, phòng ngừa và điều trị các bệnh liên quan đến mạch máu.

Theo Đông y, nhiều loại thuốc hoạt huyết có tác dụng khác nhau đối với các loại mạch máu ở vị trí khác nhau như: Đan sâm có tác dụng làm giãn động mạch vành, tĩnh mạch, Đương quy chứa nhiều tinh dầu và các loại vitamin tốt cho sức khỏe. Tinh dầu (0,02%), Glucose, Vitamin B12. Phần đầu của đương quy (quy đầu) vừa có tác dụng bổ huyết song lại thiên về tác dụng chỉ huyết; còn phần các đuôi rễ (quy vĩ), ngoài tác dụng bổ huyết, lại thiên về tác dụng hoạt  huyết. … Việc kết hợp các loại thảo dược đó có tạo thành cơ chế hiệp đồng giúp bổ máu, lưu thông, bền mạch. Hiện tại trên thị trường có rất nhiều sản phẩm được điều chế dựa trên các bài thuốc Đông y, có chứa các vị thuốc thảo dược kể trên. Một trong số đó là sản phẩm viên vận mạch được được hàng ngàn người dân Việt Nam tin dùng.

Để biết thêm thông tin chi tiết về bệnh và sản phẩm viên vận mạch giúp bổ máu, bền mạch, ích tim, bạn đọc có thể liên hệ với trung tâm chăm sóc sức khỏe 1900 0391.